Afgelopen maandag hadden we een weekje vrij op de UvA, de week daarvoor vroeg mijn medestudent en collega van de HHs Peter Becker daarom of ik geen zin had om naar een gastcollege te komen die een interessante professor zou geven aan de opleiding IDM: ‘Nu dat we zelf toch geen college hebben. Ik zal je de details morgen doormailen.’ Ik dacht, nou ja, waarom niet. De volgende dag keek ik in mijn e-mailbox en ging ik een beetje uit mijn dak. Die interessante professor bleek namelijk niemand minder dan Michael Stephens te zijn: één van mijn bloghelden en favoriete sprekers! Ik volg Stephens al sinds 2006 via zijn blog Tame The Web en heb vorig jaar tijdens UGame ULearn voor de eerste keer genoten van zijn inspirerende live presentatie. Ik was zo enthousiast dat ik hem nu voor een tweede keer zou zien, dat ik hem op voorhand een tweet stuurde:
Toen ik maandag de collegezaal binnen kwam zat Stephens al klaar. Terwijl ik Peter begroette nam hij zijn telefoon in de hand en kwam toen naar me toe: “Are you from the tweet?” het schermpje van zijn telefoon met bovenstaande tweet naar me toe gedraaid. “Yes I’m from the tweet. Did you had a good journey?” Ja, dat had hij. Hij was al in Europa voor de Salzburg Global Seminar program Libraries and Museums in an Era of Participatory Culture en was met de trein van Salzburg naar Nederland gereist, genietend van het uitzicht.
Stephens is bekend van het begrip ‘The Hyperlinked Library‘: transparant, participatief, speels, gebruikersgericht en menselijk. Omdat hij nu een college gaf aan studenten (die niet alleen in bibliotheken zullen terecht komen) vertaalde hij zijn visie naar een ‘Hyperlinked World’. Traditiegetrouw begon hij zijn presentatie met een aantal pakkende quotes:
There is much greater opportunity to bring service to wherever potential users of library service happen to be. (Michael Buckland)
Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic. (Arthur C. Clarke)
Wanneer er nieuwe technologie op de markt komt, hebben mensen er een natuurlijke angst voor en is hun reactie: ‘dit is slecht’. Dat was zo bij de uitvinding van de drukpers, de telefoon (niemand zal nog buiten komen) en nu het fenomeen social media (de mens vereenzaamd).
De bronnen voor zijn presentatie zijn The Horizon Report en The Social Life of Information.
By 2047 … All information about physical objects, including humans, buildings, processes, and organizations, will be online. This is both desirable and inevitable. (Hoofdstuk 1)
Mobiele & geo-sociale informatieomgevingen
Mobiel is de toekomst en zal dé manier worden om toegang te krijgen tot het wereldwijde web en sociale netwerken.
Voorbeelden van de inzet van mobiele informatieomgevingen:
- De mobiele app van de Duke University met het onderdeel ‘Afbeeldingen’: toegang tot duizenden afbeeldingen uit de collectie van de universiteitsbibliotheek
- De Psalter World Map opgenomen in de Royal Manuscrips app van de British Library
- Kopen door je mobiel te richten op een voorwerp
- Het verkennen van een stad of een bibliotheek door middel van QR codes
Wat met conservatie- en auteursrechtelijke problemen? Stephens: “Collecties zijn er om te gebruiken!”
Hyperlocal: het associëren en verbinden van online data met specifieke locaties in de echte wereld.
Voorbeelden van de inzet van geo-sociale informatieomgevingen:
- Foursquare
- Urbanspoon
- AroundMe
- Gowalla: Frank Lloyd Wright Tour en Erasmus Cole die je een rondleiding geeft op de campus van de Michigan State University maar dan zoals de campus was in 1918
- Augmented Reality: TwittARound, Augmented Reality FlashMob, Waymarking, Viewdle (This is the Creepy, Super Cool Future of Smartphones & Social Networks)
Uitdagingen hierbij:
- Geo-ruimtelijke informatie: curatie- en eigenaarschap?
- Het ‘embedden’ van lokale experts/expertise?
- Zorgen voor betrokkenheid: een ‘goodie bag’ wanneer je via foursquare incheckt in een hotel, een foto van de bibliothecarissen die twitteren via een bibliotheekaccount zodat hun tweets een gezicht krijgen (via hun initialen)
Sharing that level of information (engagement, humanity) is the key factor (Michael Stephens)
- Evolutie van check-ins naar uitdagingen en ervaringen
- Bovenstaande geo-sociale informatieomgevingen zijn nog niet algemeen bekend
Informatiecreatieomgevingen
A place where each person adds more value (Dr. Carol M. Rose)
Spaces with Heart (Michael Stephens)
Voorbeeld:
YOUmedia is an innovative, 21st century teen learning space housed at the Chicago Public Library’s downtown Harold Washington Library Center. YOUmedia was created to connect young adults, books, media, mentors, and institutions throughout the city of Chicago in one dynamic space designed to inspire collaboration and creativity.
Meer info: Hanging Out, Messing Around, and Geeking Out (Digital Youth Research)
User experience design is een breed veld dat put uit vele disciplines met inbegrip van, maar niet beperkt tot: interactie design, informatie-architectuur en visuele vormgeving.
Hoe communiceer je met je klant door middel van je inrichting / bewegwijzering / medelingsborden? Voer als bibliothecaris zelf een gebruiksvriendelijkheid audit uit en let daarbij op volgende aspecten:
Community
Creativiteit
Samenwerking
Nieuwsgierigheid
Connectiviteit
Voorbeeld: The Digital Media Lab van Skokie Public Library waar gebruikers met behulp van digitale media (de bibliotheek geeft hun de middelen en hulp) iets vertellen over hun familie(geschiedenis).
The term, participatory culture, is intended to contrast with older notions of media spectatorship. In this emerging media system, what might traditionally be understood as media producers and consumers are transformed into participants… (Jenkins)
Voorbeelden:
- Picture Australia
- Cultureel Erfgoed Browser:
- Je design moet gericht zijn op DOEN…
- The Grove Library:

Leeromgevingen & nieuwe geletterdheid
We creëren betekenis en genereren kennis via onze ideeën en ervaringen. Leren is een zoektocht naar betekenis.
Learning 2.0 Program (de Nederlandse variant: 23 dingen):
I believe that this has been one of the most transformational and viral activities to happen globally to libraries in decades. (Stephen Abram)
Michael Stephens heeft onderzoek gedaan naar de waarde en het effect van dit Learning 2.0 Program in Australische bibliotheken.
Leren 2.0:
- Vertrouwen & exploreren
- Van zelfstandig leren naar zelfstandig werken
- Persoonlijke leernetwerken: Twitter is geëvalueerd van een netwerk waarop je vertelt waarmee je bezig bent naar een persoonlijk leernetwerk
- Nieuwe geletterdheid:
- Location-based leren: maak gebruik van de mogelijkheden van mobiele apparaten om te weten waar ze zich bevinden en het leveren van informatie die tijd-en plaats-relevant is.
- Sociaal lezen: je highlights en notes die je tijdens het lezen maakt delen met anderen via sociale e-readers als Kindle, GoodReader, Moon+ Reader, …
- Multimediaal navigeren: het multimediaal vertellen van een verhaal is een proces waarbij systematisch elementen van een verhaal over meerdere kanalen worden verspreidt en dit ten behoeve van het creëren van een integraal en gecoördineerde entertainment ervaring.

- Het ontstaan van nieuwe digitale ethische normen & digitale toepassingen
Just being nice and treating each other as human being (Michael Stephens)
What next?
Michael Stephens heeft de hele presentatie online geplaatst.
Nog een paar laatste opmerkingen van zijn kant:
- We moeten leren loslaten, want het is te veel om te controleren. Dit accepteren is nodig om te kunnen doorgaan.
- De jonge generatie leert om de advertenties op het web te filteren. Dus adverteren op social media heeft nog weinig waarde. Je zult je dus op een manier moeten neerzetten op social media die anders is dan reclame.
- Een virtuele knuffel = ook een knuffel!
Michael Stephens over Amazon, e-books en de Openbare Bibliotheek
Na het gastcollege is Michael Stephens geïnterviewd voor de Digitale Bibliotheek. Er is mij verteld dat dit interview ook in geschreven vorm in het volgende nummer van het tijdschrift zal verschijnen.


Wat een info. Deze presentatie had ik ook wel live willen horen. Wow!
Virtuele knuffel